Zenc - Focus op oplossingen

Rekenkameronderzoek 'voor het proces'

Moeten rekenkameronderzoeken meer zijn dan een degelijk onderzoek, waarvan de aanbevelingen zonder veel discussie worden overgenomen door de gemeenteraad? Wij vinden van wel.

Sterker nog, wij vinden een rapport niet het belangrijkste. Als wij onderzoek doen voor rekenkamer(commissie)s, willen we beweging creëren. Wij hebben als voornaamste doel om het controlerend en sturend vermogen van de raad en de kwaliteit en het probleemoplossend vermogen van het bestuur als geheel te versterken. Een rapport is daarvoor soms niet het meest geschikte middel. Wij hebben daarom tijdens het verzamelen en analyseren van informatie vooral oog voor het proces. Dat gebruiken we als een moment om het gesprek aan te gaan met zowel de raad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie. Of liever, wij stimuleren dat die partijen onderling in gesprek gaan. Het inhoudelijke onderwerp van het rekenkameronderzoek doet dan primair dienst om vragen aan de orde te stellen als: wat zijn ieders rollen en verantwoordelijkheden, waar kunnen die partijen elkaar helpen om gezamenlijk de kwaliteit van het bestuur te verbeteren en aan welke informatie hebben ze dan behoefte?

Het is overigens bij uitstek de rekenkamer zelf die, op basis van zijn gezag en onafhankelijkheid, dit proces in gang kan zetten en stimuleren. Daar zit wat ons betreft de grote meerwaarde van een activistische rekenkamer: een rekenkamer die direct vanuit de praktijk van het dagelijks bestuur een bijdrage levert aan de kwaliteit. En wij ondersteunen dat proces natuurlijk vervolgens graag.

Gaat het dan niet om inhoudelijke kennis? Natuurlijk wel, en daar beschikken wij in ruime mate over. Bovendien, door het recente samengaan van Zenc met HEC en ROI in de nieuwe organisatie PBLQ hebben we een honderdtal collega’s: elk met een bijzondere ervaring en een specifieke deskundigheid op wie wij steeds terug kunnen vallen. Op deze manier heeft vrijwel geen enkel lokaal beleidsonderwerp voor ons nog geheimen.

Maar nogmaals, met louter een degelijk rapport over een enkel onderwerp, waar de raad slechts kennis van neemt en daarna over gaat tot de orde van de dag, daarmee zal een rekenkamer geen structurele bijdrage leveren aan de kwaliteit van het bestuur. Bewustwording, inzicht in processen en informatiestromen, kennis van ieders positie en algemene lessen trekken uit de gang van zaken bij specifieke onderwerpen, daarmee wel.

Tessa van den Berg en Peter Castenmiller zijn beiden als onderzoeker en adviseur verbonden aan Zenc. Peter is daarnaast voorzitter van de provinciale rekenkamer van Zeeland en Tessa lid van de rekenkamer van Zandvoort. Voor meer informatie over het (activistische) rekenkameronderzoek door Zenc kunt u met een van hen contact opnemen:

• Tessa van den Berg: tessa.vandenberg@zenc.nl
• Peter Castenmiller: peter.castenmiller@zenc.nl